„Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się, jak trzeba”.
Danuta Siedzikówna ps. „Inka”
W dniu 6 marca 2026 roku w gmachu Zespołu Szkół Publicznych w Posadzie Górnej odbyła się uroczysta akademia z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych zatytułowana „Wolność jest w nas”. Scenografię stanowiło granatowe tło z hasłem przewodnim uroczystości oraz dwa banery przedstawiające białego orła w locie i żołnierzy na polu walki. W centralnym miejscu znalazły się portrety Danuty Siedzikówny „Inki” (1928-1946) oraz Feliksa Selmanowicza „Zagończyka” (1904-1946) – bohaterów tegorocznej akademii. W 2026 roku przypada 80. rocznica ich śmierci. Oboje zostali rozstrzelani 28 sierpnia 1946 roku w więzieniu w Gdańsku, a 10 lat temu – w 2016 roku – odbył się ich uroczysty pogrzeb państwowy; dziś spoczywają obok siebie na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku.
Uroczystość poprowadzili konferansjerzy Antonina Jaworska oraz Karol Pitrus, którzy wprowadzili zebranych w tematykę powojennego podziemia niepodległościowego i przypomnieli tragiczne losy żołnierzy wyklętych. Akademię rozpoczął Kacper Jakubiszyn, który wykonał pieśń „Lawina” zespołu Golec uOrkiestra. Utwór został zaśpiewany z dużą wrażliwością i zaangażowaniem, dzięki czemu doskonale oddał dramatyzm losów młodych ludzi walczących o wolność ojczyzny. Poruszająca interpretacja wokalisty stworzyła wyjątkowy nastrój, a artyście udało się nawiązać silną emocjonalną więź ze słuchaczami.
Następnie na scenie wystąpiły Zofia Kondziołka oraz Urszula Kondziołka, które wykonały pieśń „Prowadź mnie, Orle” zespołu Pradawne Dźwięki. Ich piękny, harmonijny śpiew nadał utworowi podniosły charakter i wprowadził publiczność w atmosferę zadumy nad historią i losem polskich bohaterów. Występ wokalistek spotkał się z dużym uznaniem słuchaczy, którzy z uwagą wsłuchiwali się w każdą nutę.
W dalszej części programu Nikola Gutkowska i Julia Łożańska zaprezentowały wiersz „Pisane tej nocy” Barbary Przystawy, poświęcony Danucie Siedzikównie „Ince”. Recytacja odbywała się na tle nastrojowej muzyki, która podkreślała emocjonalny wydźwięk tekstu. Uczennice w przejmujący sposób oddały dramat młodej sanitariuszki, dzięki czemu występ wywołał wśród publiczności głębokie wzruszenie.
Kolejnym punktem akademii była recytacja wiersza „O Zagończyku, strażniku polskich dróg”, którą zaprezentował Jan Jaworski. Utwór, wykonany na tle spokojnej muzyki instrumentalnej, przypomniał postać Feliksa Selmanowicza „Zagończyka” – żołnierza niezłomnego i wiernego swoim ideałom. Interpretacja recytatora była pełna powagi i skupienia, co pozwoliło słuchaczom jeszcze lepiej zrozumieć historyczne przesłanie utworu.
Następnie Oliwia Czerniec oraz Hanna Mazurkiewicz wykonały poruszającą pieśń „Jedna chwila” Kasi Malejonek i zespołu Maleo Reggae Rockers. Wokalistki zaśpiewały utwór bardzo emocjonalnie i dojrzale, dzięki czemu jego przesłanie o odwadze i poświęceniu młodych bohaterów mocno wybrzmiało wśród publiczności. Występ stworzył niezwykle refleksyjną atmosferę i na długo zapadł w pamięć słuchaczy.
Kolejnym elementem programu była recytacja znanego wiersza „Wilki” Zbigniewa Herberta, który zaprezentowali Oliwia Grysztar oraz Filip Jurasz. Interpretacja uczniów, wsparta subtelną muzyką w tle, podkreśliła tragizm losów żołnierzy wyklętych oraz ich samotną walkę o wolność. Recytatorzy z dużą wrażliwością oddali sens i głębię utworu, tworząc moment szczególnej refleksji.
Na zakończenie akademii ponownie wystąpiły Urszula Kondziołka oraz Zofia Kondziołka, które wykonały pieśń „Bóg, honor, ojczyzna” zespołu Echo Pamięci. Utwór, zaśpiewany z ogromnym zaangażowaniem, stał się pięknym podsumowaniem całej uroczystości i podkreślił wartości, którym wierni pozostali żołnierze wyklęci. Podniosły charakter pieśni sprawił, że finał akademii miał niezwykle uroczysty i wzruszający wymiar.
Uroczystość była ważną lekcją historii i patriotyzmu. Dzięki zaangażowaniu uczniów oraz starannie przygotowanemu programowi artystycznemu publiczność mogła nie tylko poznać losy bohaterów podziemia niepodległościowego, ale także głębiej zrozumieć znaczenie wolności i pamięci historycznej. Swój wkład pracy w przygotowanie apelu mieli: Pani Anna Bałuka i Pan Waldemar Kilar, natomiast za oprawę muzyczną odpowiadał Pan Bogusław Malinowski.
Po zakończeniu części artystycznej głos zabrał dyrektor szkoły Pan Piotr Cisek, który podziękował wszystkim uczniom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości. Podkreślił wysoki poziom występów, gratulując młodym artystom talentu, wrażliwości oraz powagi, z jaką zaprezentowali historię żołnierzy wyklętych. Zwrócił uwagę, że dzięki ich pracy i zaangażowaniu akademia miała wyjątkowy, podniosły charakter i była prawdziwą lekcją patriotyzmu. Dyrektor podziękował również nauczycielom za przygotowanie uroczystości oraz za ich zaangażowanie w kształtowanie postaw patriotycznych wśród uczniów. Skierował do nich słowa wdzięczności za trud włożony w opracowanie programu artystycznego, przygotowanie młodzieży do występów oraz stworzenie podniosłej i refleksyjnej atmosfery wydarzenia.
Pan dyrektor zaznaczył również, że wychowanie patriotyczne stanowi ważny element pracy wychowawczej szkoły. Jak podkreślił, nasza placówka od lat pielęgnuje pamięć o bohaterach narodowych i stara się przekazywać młodemu pokoleniu wartości takie jak odpowiedzialność za ojczyznę, szacunek dla historii oraz wierność prawdzie. W swoim wystąpieniu odniósł się także do obecności tematyki historycznej w przestrzeni publicznej. Zauważył ze smutkiem, że 1 marca – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, który jest świętem państwowym ustanowionym w 2011 roku – nie był szeroko obecny w przekazie medialnym. Jak zaznaczył, w tym dniu trudno było znaleźć na głównych portalach informacyjnych czy nawet na stronach instytucji państwowych szerokie materiały poświęcone temu ważnemu wydarzeniu. Tym bardziej – jak podkreślił – istotne jest, aby szkoły i środowiska lokalne pielęgnowały pamięć o bohaterach powojennego podziemia niepodległościowego.
Pan dyrektor, zwracając się do młodzieży, przywołał także słynne słowa 17-letniej Danuty Siedzikówny „Inki”: „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba”. Zwrócił uwagę na głębokie ich znaczenie. „Inka” zwróciła się do babci, ponieważ jej rodzice już nie żyli – ojciec został aresztowany przez sowieckie NKWD i zmarł na zesłaniu w Związku Sowieckim, natomiast matka została zamordowana przez Gestapo w czasie niemieckiej okupacji. Babcia była więc najbliższą osobą, do której mogła skierować swoje ostatnie słowa. Dyrektor wyjaśnił również sens jej ostatnich słów. Mimo brutalnych przesłuchań i tortur młoda sanitariuszka nie zdradziła swoich towarzyszy broni ani nie złamała przysięgi żołnierskiej. Pozostała wierna swoim wartościom – Bogu, Polsce i przysiędze Armii Krajowej. W tym zdaniu zawarła świadectwo odwagi, honoru i wierności aż do końca. Na zakończenie Pan dyrektor podkreślił, że pamięć o takich postawach powinna być dla młodego pokolenia ważną lekcją odpowiedzialności za ojczyznę i za prawdę historyczną.
