„Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu”.
Antoine de Saint-Exupéry
W dniu 5 marca 2025 roku uczniowie klasy 8b, w ramach przygotowań do egzaminu ósmoklasisty, wzięli udział w niecodziennej lekcji języka polskiego, poprowadzonej przez Pana Waldemara Kilara. Ćwiczyli kluczowe kompetencje w oparciu o filozoficzną baśń „Mały Książę”, napisaną przez francuskiego pisarza Antoine’a de Saint-Exupéry’ego w czasie II wojny światowej w USA. W ramach korespondencji sztuk uczniowie określali cechy charakteru bohaterów powiastki, Króla i Bankiera, Próżnego i Geografa, Pijaka i Latarnika. Wykazali się umiejętnością redagowania zaproszenia na spektakl teatralny, którego scenariusz powstał na motywach powiastki. Dokonali analizy wypowiedzenia wielokrotnie złożonego – jednej ze złotych myśli, zaczerpniętej z utworu.
Ponadto odkrywali cechy rozprawki historycznoliterackiej, podejmującej temat przyjaźni jako najistotniejszej wartości w życiu człowieka.
Klasopracownia języka polskiego przypominała ze smakiem udekorowaną salę wystawową, gromadzącą rozmaite przedmioty związane z pisarzem i jego lekturą. Uwagę przykuwała gazetka tematyczna „Antoine de Saint-Exupéry – najsłynniejszy pisarz wśród lotników”, a także plakat z filmu „Zanim powstał Mały Książę” w reżyserii Pablo Agüero. Nie lada gratką była kolekcja różnych wydań lektury w wielu językach świata, w tym po francusku, angielsku, niemiecku, niderlandzku, szkocku, maltańsku, słowacku, czesku, bułgarsku, ukraińsku, rosyjsku. Odkryliśmy również przekłady na język węgierski, rumuński, włoski czy hiszpański, a także uzbecki, gruziński, nawet turecki. Książki te pochodzą z prywatnej kolekcji Pana Waldemara Kilara, który nabył je w księgarniach i antykwariatach podczas swych licznych podróży po świecie. Przeglądaliśmy również egzemplarze, przełożone na dialekty, porównując teksty zapisane gwarą podhalańską, wielkopolską, śląską i po kaszubsku.
Dowiedzieliśmy się, że „Małego Księcia” przetłumaczono na ponad 300 języków i dialektów, a książka Antoine’a de Saint-Exupéry’ego rozeszła się do tej pory w liczbie 140 milionów sprzedanych egzemplarzy. Utwór doczekał się wersji Braille’a, przetłumaczono go również na warszawską odmianę języka jidysz, łemkowski i staropruski. Książkę tłumaczono na język tona, używany w Argentynie przez zaledwie 40 tysięcy osób. Najbardziej ekscentryczne wydania to napisane według standardów słownika T9 znanego użytkownikom telefonów komórkowych i przekład na staroegipskie hieroglify.
Znajomość „Małego Księcia” na całym świecie jest fenomenem kulturowym. Dowodem na to jest fakt, że w japońskim mieście Hakone powstało Muzeum Małego Księcia, we Francji działa Park Małego Księcia, w którym jedną z atrakcji jest lot balonem. Odkryta w 1998 roku jedna z planetoid została nazwana Mały Książę, a w 2002 roku jeden z astronautów wystrzelonych na orbitę zabrał swoje wydanie książki w kosmos. Warto również wspomnieć o tym, że bohater Mały Książę doczekał się własnego banknotu pięćdziesięciofrankowego. Kiedy francuską walutę zastąpiło euro, wybito trzy rodzaje pamiątkowych monet. Na rewersie pojawił się chłopiec w towarzystwie lisa, na planecie i leżący na trawie. Aby uczcić 70. rocznicę pierwszego wydania dzieła, szwajcarska firma IWC wypuściła na rynek serię 270 zegarków z różowego złota z „okładkowym” wizerunkiem Małego Księcia.
Niezwykle interesujące okazało się wydanie książki w Mali w 2003 roku, ponieważ na ilustracjach pokazano tytułowego bohatera jako czarnoskórego chłopca ze złotą grzywą. O napisanie dalszego ciągu przygód Małego Księcia pokusił się argentyński poeta Alejandro Roemmers, ale spadkobiercy Saint-Exupéry’ego wyrazili zgodę na publikację utworu dopiero w 2033 roku. Pozostaje nam czekać jeszcze 8 lat, by dowiedzieć się, czy chłopiec dotarł do ukochanej Róży…
Dynamiczne tempo pracy, urozmaicone typy zadań egzaminacyjnych, pomoce dydaktyczne, wykorzystanie multimediów – wszystko to uatrakcyjniło zajęcia. Nie było czasu na nudę. Ciekawostki o lekturze skłoniły nas do refleksji, że wartości artystyczne powiastki filozoficznej, podejmującej tematy dobra i zła w świecie, przyjaźni i miłości, oswajania ze śmiercią – nigdy się nie starzeją i pozostaną aktualne pod każdą szerokością geograficzną i w każdym czasie historycznym.
