„Bo przecież wiedza jest kapitałem, którego nikt nam nie odbierze, a doświadczenia zdobyte podczas wspólnych podróży pozostają z nami na długo.”

W dniach 5-6 listopada 2026 roku uczniowie klasy piątej pod opieką Pani Iwony Kuci, Pani Agnieszki Kindlik i Pana Artura Piotrowskiego wzięli udział w wycieczce do Krakowa. Dwudniowy wyjazd, współfinansowany w ramach programu „Lekcje o finansach”, realizowanego przez Ministerstwo Finansów, stał się dla 27 uczniów Szkoły Podstawowej w Posadzie Górnej nie tylko okazją do poznania jednego z najpiękniejszych polskich miast, ale również niezwykłą lekcją historii, nauki, przedsiębiorczości i ekonomii. Była to podróż, podczas której szkolne wiadomości nabrały zupełnie nowego wymiaru, a nauka odbywała się poprzez odkrywanie, doświadczanie i wspólną zabawę.

Naszą krakowską przygodę rozpoczęliśmy od zwiedzania Zamku Królewskiego na Wawelu – miejsca szczególnego dla każdego Polaka, pełnego historii, legend i niezwykłych pamiątek narodowej przeszłości. Pod opieką przewodnika uczniowie przemierzali reprezentacyjne komnaty królewskie, podziwiali słynne arrasy, których kunszt i bogactwo wzorów robiły ogromne wrażenie, a także poznawali dzieje polskich władców i ich rezydencji. Wawelskie mury opowiadały o koronacjach, królewskich ceremoniach, ważnych wydarzeniach i ludziach, którzy kształtowali dzieje naszego kraju. Uczniowie mogli przekonać się, że Kraków to nie tylko piękne zabytki, ale przede wszystkim miejsce, w którym bije serce polskiej historii.
Kolejnym punktem programu było Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon – przestrzeń, w której ciekawość nie zna granic, a nauka zamienia się w fascynującą przygodę. Na uczniów czekała imponująca wystawa stała z ponad stu interaktywnymi stanowiskami rozmieszczonymi na powierzchni ponad 2200 m². Tutaj nie wystarczyło tylko patrzeć i słuchać. Można było eksperymentować, sprawdzać, testować, uruchamiać urządzenia i samodzielnie odkrywać prawa rządzące otaczającym nas światem. Szczególnie dużo emocji wzbudziły niektóre z przygotowanych atrakcji. Uczniowie z dreszczykiem emocji pokonywali labirynt w zupełnych ciemnościach, sprawdzając swoją orientację i odwagę. Nie zabrakło również świetnej zabawy podczas podnoszenia się na specjalnym krzesełku oraz wielu innych interaktywnych doświadczeń, które wywoływały uśmiechy, zdziwienie i prawdziwy entuzjazm. Każde stanowisko zachęcało do zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi. Uczniowie z zaangażowaniem podejmowali kolejne wyzwania, przekonując się, że zdobywanie wiedzy może być doskonałą zabawą. Cogiteon pokazał, że nauka nie kończy się na kartach podręczników – najwięcej można się nauczyć wtedy, gdy samemu doświadcza się, obserwuje i wyciąga wnioski.
Po dniu pełnym wrażeń udaliśmy się na zasłużony odpoczynek do Centrum Apostolstwa i Duchowości Redemptorystów (CADR), gdzie zapewniono nam nocleg i pyszną obiadokolację. Wspólny posiłek, rozmowy, gry i zabawy dydaktyczne stały się okazją do integracji, budowania relacji i spędzenia czasu w nieco innej niż szkolna atmosferze. Nie zabrakło śmiechu, dobrego humoru i koleżeńskich rozmów. Wieczór upłynął w przyjaznej atmosferze, a intensywny dzień dostarczył wszystkim mnóstwa tematów do wspominania.
Drugi dzień rozpoczęliśmy od śniadania, po którym udaliśmy się do Krakowskiego Salonu Ekonomicznego – placówki edukacyjnej Narodowego Banku Polskiego. To właśnie tutaj realizowaliśmy najważniejszy edukacyjny cel naszej wyprawy, czyli poznawaliśmy świat finansów w ramach programu „Lekcje o finansach”. Wizyta okazała się niezwykle interesującym spotkaniem z historią pieniądza i rozwojem środków płatniczych na ziemiach polskich. Uczniowie dowiedzieli się, jak na przestrzeni wieków zmieniały się sposoby dokonywania płatności, czym posługiwali się nasi przodkowie i jaką drogę przebył pieniądz, zanim przybrał znaną nam dzisiaj postać monet i banknotów. Szczególne zainteresowanie wzbudziła ekspozycja współczesnych polskich monet i banknotów emitowanych przez Narodowy Bank Polski. Możliwość przyjrzenia się im z bliska, poznania ich zabezpieczeń, symboliki i historii była dla uczniów doskonałą okazją do sprawdzenia swojej wiedzy. Okazało się bowiem, że nawet dobrze znane nam banknoty potrafią skrywać wiele tajemnic! Czy każdy potrafił bezbłędnie odpowiedzieć na pytanie, czyj wizerunek znajduje się na banknocie o nominale 10, 20, 50, 100, 200 czy 500 złotych? To wcale nie było takie oczywiste! Uczniowie przypomnieli sobie, że na polskich banknotach obiegowych widnieją portrety wybitnych władców Polski: Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Kazimierza III Wielkiego, Władysława II Jagiełły, Zygmunta I Starego oraz Jana III Sobieskiego. Każdy nominał kryje zatem nie tylko określoną wartość pieniężną, ale również fragment naszej historii. Dużo emocji dostarczyły również edukacyjne aktywności, w tym układanie puzzli przedstawiających banknoty. Zadanie wymagało spostrzegawczości, współpracy i znajomości szczegółów graficznych. Uczniowie z zaangażowaniem rozpoznawali elementy banknotów, dopasowywali ich fragmenty i odkrywali, jak wiele szczegółów składa się na ich ostateczny wygląd. Podczas lekcji piątoklasiści dowiedzieli się także, jaką rolę w obiegu pieniądza odgrywa Narodowy Bank Polski, dlaczego banknoty mają specjalne zabezpieczenia, czym różnią się poszczególne środki płatnicze oraz dlaczego warto świadomie gospodarować pieniędzmi. Nie była to zwykła lekcja, podczas której zapisuje się definicje w zeszycie. To była prawdziwa edukacja przez doświadczenie. Uczniowie przekonali się, że wiedza finansowa przydaje się w codziennym życiu: podczas planowania wydatków, oszczędzania, dokonywania zakupów i podejmowania rozsądnych decyzji. Bo przecież umiejętność zarządzania własnymi pieniędzmi to kompetencja, którą warto rozwijać już od najmłodszych lat.
Po ekonomicznych odkryciach przyszedł czas na poznawanie Krakowa. Wyruszyliśmy na spacer słynnym Traktem Królewskim, który pozwolił nam zobaczyć najważniejsze miejsca historycznego centrum miasta. Naszą trasę rozpoczęliśmy przy Placu Jana Matejki, skąd udaliśmy się w kierunku Barbakanu – potężnej średniowiecznej budowli obronnej, będącej jednym z najbardziej charakterystycznych elementów dawnych fortyfikacji Krakowa. Następnie przeszliśmy przez Bramę Floriańską i ulicą Floriańską dotarliśmy na Rynek Główny. To właśnie tutaj mogliśmy poczuć wyjątkową atmosferę dawnej stolicy Polski. Zachwyciły nas monumentalne Sukiennice, niepowtarzalna architektura kamienic oraz górująca nad rynkiem Bazylika Mariacka. Szczególną uwagę poświęciliśmy słynnemu ołtarzowi Wita Stwosza – arcydziełu sztuki późnogotyckiej, którego bogactwo detali i kunszt wykonania robią ogromne wrażenie. Kraków zachwycał swoją architekturą, atmosferą i bogactwem historii.
Na zakończenie naszej krakowskiej wyprawy odwiedziliśmy Żywe Muzeum Obwarzanka. Był to punkt programu, który szczególnie przypadł uczniom do gustu, ponieważ pozwolił połączyć poznawanie lokalnych tradycji z praktycznym działaniem. Podczas prelekcji dzieci poznały fascynującą historię słynnego krakowskiego przysmaku, którego tradycja sięga aż średniowiecza. Pierwsze zachowane wzmianki o obwarzanku krakowskim pochodzą z 1394 roku i znajdują się w rachunkach dworu królowej Jadwigi! Można więc powiedzieć, że ten niepozorny wypiek gościł na królewskich stołach już ponad 600 lat temu. Uczniowie dowiedzieli się również, skąd wzięła się jego niezwykła nazwa. Pochodzi ona od charakterystycznego etapu przygotowania ciasta, zwanego obwarzaniem, czyli krótkim zanurzaniem uformowanego wypieku we wrzącej wodzie przed włożeniem go do pieca. To właśnie ten proces sprawia, że obwarzanek zyskuje swoją wyjątkową strukturę – delikatny, miękki środek i złocistą, lekko chrupiącą skórkę. Nie mniej interesujący okazał się jego charakterystyczny kształt. Tradycyjny obwarzanek powstaje z dwóch lub trzech długich wałeczków ciasta, nazywanych sulkami, które piekarz skręca ze sobą, tworząc spiralny splot, a następnie łączy w pierścień. Dzięki temu każdy wypiek ma nieco inny, niepowtarzalny wygląd. Przy okazji uczniowie poznali również różnice między obwarzankiem, preclem i bajglem, które często bywają ze sobą mylone. Obwarzanek ma kształt pierścienia splecionego z wałeczków ciasta, precel przypomina charakterystyczną ósemkę lub splecione ramiona, natomiast bajgiel jest bardziej zwartą, okrągłą bułeczką z otworem pośrodku. Różnią się nie tylko wyglądem, ale również recepturą i sposobem przygotowania. Dzieci dowiedziały się także, że prawdziwy obwarzanek krakowski jest produktem regionalnym chronionym w Unii Europejskiej jako Chronione Oznaczenie Geograficzne. Oznacza to, że jego nazwa i tradycyjny sposób wytwarzania podlegają określonym wymaganiom, a nie każdy okrągły wypiek może być nazywany obwarzankiem krakowskim. Po dawce historycznych i kulinarnych ciekawostek przyszedł czas na najprzyjemniejszą część wizyty: własnoręczne przygotowanie obwarzanków. Uczestnicy mogli poczuć się jak prawdziwi krakowscy piekarze, poznać tajniki formowania ciasta i przekonać się, ile pracy oraz umiejętności kryje się w powstaniu tego wyjątkowego przysmaku. Było twórczo, radośnie i bardzo apetycznie! Ta wizyta pokazała również, że lokalne produkty, tradycje i rzemiosło mają swoją wartość, a historia może być opowiadana nie tylko za pomocą zabytków, lecz także smaków i codziennych zwyczajów.
Po warsztatach zjedliśmy obiad i pełni wrażeń wyruszyliśmy w drogę powrotną do Posady Górnej. Wycieczka do Krakowa była czymś znacznie więcej niż tylko szkolnym wyjazdem. Stanowiła doskonałe połączenie edukacji historycznej, przyrodniczej, ekonomicznej i kulturowej. Uczniowie mieli możliwość poznawania dziedzictwa narodowego, rozwijania ciekawości świata, zdobywania praktycznej wiedzy finansowej oraz odkrywania nauki poprzez samodzielne eksperymentowanie. Nie mniej ważny był wymiar wychowawczy wyjazdu. Wspólne podróżowanie, posiłki, nocleg, wykonywanie zadań i pokonywanie kolejnych etapów programu sprzyjały integracji zespołu klasowego, rozwijaniu samodzielności, odpowiedzialności i umiejętności współpracy. Uczniowie uczyli się funkcjonowania w grupie, przestrzegania zasad bezpieczeństwa, punktualności i wzajemnej troski. Dla nauczycieli wycieczka była okazją do obserwowania dzieci w nowych sytuacjach, poznawania ich zainteresowań i mocnych stron, wspierania samodzielności oraz budowania relacji opartych na współpracy i wzajemnym zaufaniu. Możliwość realizowania treści edukacyjnych poza murami szkoły pozwoliła pokazać, że nauka może być fascynująca, wielowymiarowa i bliska codziennemu życiu.
Szczególne podziękowania kierujemy do Ministerstwa Finansów za możliwość udziału w programie „Lekcje o finansach” i współfinansowanie wyjazdu. Dzięki temu nasi uczniowie mogli uczestniczyć w wartościowych zajęciach edukacyjnych, poznawać zasady funkcjonowania świata finansów i rozwijać kompetencje, które z pewnością zaprocentują w przyszłości. Dwa dni minęły niezwykle szybko, ale pozostawiły po sobie coś znacznie trwalszego niż fotografie – nową wiedzę, mnóstwo pozytywnych emocji, wspólne doświadczenia i piękne wspomnienia. Kraków pożegnał nas swoimi zabytkami, historią i smakiem obwarzanka, a my wróciliśmy bogatsi o wiedzę, doświadczenia i przekonanie, że najlepsze lekcje to często te, które odbywają się poza szkolną ławką.