„Jeśli istnieje jedna zasada, która pasuje do wszystkich, to jest nią ta: nie miejcie w swoich domach niczego, o czym nie wiecie, że jest użyteczne, albo nie wierzycie, że jest piękne”.
William Morris
W dniu 14 czerwca 2026 roku zakończono prace nad dwoma wielkoformatowymi muralami wykonanymi na ścianach budynku Szkoły Podstawowej w Posadzie Górnej. Powstałe dzieła są efektem współpracy wybitnych polskich artystów związanych ze współczesnym nurtem street artu i urban artu, którzy uczestniczyli w projekcie oraz wydarzeniu ART & WINE 2026 odbywającym się w Rymanowie.
Przez tydzień Rymanów i okolice stały się przestrzenią twórczych spotkań artystów reprezentujących różne dziedziny sztuki współczesnej. W plenerze udział wzięli uznani twórcy polskiej sceny muralowej: Daniel Kaliński (CHAZME), Michał Wręga (SEPE), Łukasz Berger (CEKAS), Robert Rączka (SEIKON) oraz Bartosz Świątecki (PENER).
Artyści ci od wielu lat realizują projekty w Polsce i za granicą, uczestnicząc w najważniejszych festiwalach sztuki miejskiej Europy i świata.
Efektem ich pobytu są między innymi dwa niezwykłe murale, które stanowią integralną część architektury naszej szkoły. Nie są one jednak jedynie dekoracją budynku. To przemyślane dzieła sztuki publicznej, wpisujące się w najciekawsze tendencje współczesnego muralizmu.
Pierwszy mural, umieszczony na jednej ze ścian szkoły, przyciąga uwagę organicznymi strukturami przypominającymi wirujące pola energii, roje cząstek lub niewidzialne siły obecne w naturze. Dynamiczne formy zbudowane z tysięcy drobnych elementów zdają się poruszać i pulsować na powierzchni ściany, tworząc iluzję przestrzennej bryły. Kompozycję uzupełniają subtelne geometryczne akcenty utrzymane w pastelowej kolorystyce. Dzieło to można odczytywać jako refleksję nad relacją pomiędzy porządkiem a chaosem, geometrią i naturą, konstrukcją i spontanicznością. Widoczne są tu inspiracje abstrakcją organiczną, sztuką kinetyczną oraz współczesnymi eksperymentami z formą przestrzenną. Szczególnie wyraźnie dostrzegalne jest myślenie charakterystyczne dla twórczości Łukasza Bergera, absolwenta Wydziału Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, artysty wywodzącego się ze środowiska graffiti, który w swoich realizacjach często przekracza granice pomiędzy muralem, rzeźbą i instalacją artystyczną.
Drugi mural przedstawia monumentalny, abstrakcyjny krajobraz zbudowany z geometrycznych brył, horyzontów i form przypominających futurystyczną architekturę. Chłodne odcienie błękitu, szarości i fioletu zostały przełamane mocnym czerwonym akcentem, który nadaje kompozycji energię i równowagę. To obraz, który nie opowiada konkretnej historii, lecz zaprasza do własnych interpretacji. Można dostrzec w nim wyobrażone miasto, pejzaż przyszłości lub metaforyczną przestrzeń pamięci. Architektura pojawia się tutaj nie jako realistyczny zapis rzeczywistości, lecz jako symbol ludzkiego doświadczenia i ślad pozostawiony przez człowieka. Tego rodzaju język wizualny jest charakterystyczny dla twórczości Daniela Kalińskiego, jednego z najbardziej cenionych polskich muralistów, absolwenta Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, którego prace można oglądać w wielu miastach Europy.
Oba murale reprezentują nurt określany mianem postgraffiti, urban contemporary art oraz abstrakcji architektonicznej. Są przykładem współczesnej sztuki miejskiej, która wyrosła z tradycji graffiti, lecz przekroczyła jej pierwotne granice. Artyści nie koncentrują się już na literze czy znaku rozpoznawczym autora. Zamiast tego podejmują dialog z przestrzenią, architekturą i odbiorcą, tworząc dzieła o uniwersalnym, ponadczasowym charakterze. Szczególną wartością realizacji powstałych w Posadzie Górnej jest sposób, w jaki współpracują one z budynkiem szkoły. Murale nie dominują nad architekturą, lecz stają się jej częścią. Ściany przestają pełnić wyłącznie funkcję użytkową i zamieniają się w przestrzeń refleksji, wyobraźni oraz spotkania ze sztuką.
Powstanie tych wyjątkowych realizacji stało się ważnym wydarzeniem nie tylko dla społeczności szkolnej, ale również dla całej gminy Rymanów. Dzięki projektowi ART & WINE 2026 Posada Górna wzbogaciła się o dzieła stworzone przez artystów należących do czołówki współczesnej polskiej sztuki miejskiej. To przykład, jak sztuka może wzbogacać przestrzeń publiczną, inspirować do rozmowy i budować wrażliwość estetyczną kolejnych pokoleń. Nowe murale są nie tylko ozdobą szkoły. Są również świadectwem tego, że współczesna sztuka może być obecna blisko codziennego życia – otwarta, dostępna i tworząca trwały dialog z miejscem, w którym powstaje.
