„Mnie ta ziemia od innych droższa”.

Władysław Broniewski

W dniu 19 maja 2026 roku w holu głównym Szkoły Podstawowej w Posadzie Górnej odbyło się uroczyste otwarcie wyjątkowej wystawy historyczno-regionalnej „Rymanów-Zdrój na starej pocztówce”, przygotowanej przez Panią Iwonę Kucię i Pana Waldemara Kilara. Ekspozycja została zorganizowana z okazji 100. rocznicy śmierci Anny Potockiej (1846-1926) – współzałożycielki uzdrowiska Rymanów oraz z okazji jubileuszu 150-lecia odkrycia wód mineralnych, które dały początek jednemu z najważniejszych kurortów dawnej Galicji i współczesnego Podkarpacia.
Wystawa już od pierwszych chwil wzbudziła ogromne zainteresowanie uczniów, nauczycieli i odwiedzających szkołę gości.

To niezwykła podróż w czasie – do epoki eleganckich pensjonatów, drewnianych willi zdrojowych, spacerów po deptaku i atmosfery dawnego uzdrowiska, które na przełomie XIX i XX wieku należało do najbardziej znanych miejsc leczniczych w tej części Europy.
Ekspozycja składa się z 14 rozbudowanych tablic demonstracyjnych, które prezentują historię Rymanowa-Zdroju utrwaloną poprzez unikatowe stare pocztówki. Autorzy wystawy wykorzystali bogaty materiał źródłowy, opierając się na znanych publikacjach. Sięgnęli m.in. do monografii „Dzieje miasta i Zdroju” pod redakcją prof. Feliksa Kiryka i albumu „Rymanów-Zdrój na starej pocztówce” Artura Baty, Hanny Lawery, Zbigniewa Więcka.
Szczególne słowa wdzięczności organizatorzy kierują do Pana Zbigniewa Więcka – znanego krośnieńskiego kolekcjonera i filokartysty, który udostępnił swoją cenną kolekcję dawnych kart pocztowych. Dzięki jego pasji i zaangażowaniu możliwe było przygotowanie ekspozycji pokazującej unikatowe widoki uzdrowiska sprzed ponad stu lat. Wiele prezentowanych pocztówek to prawdziwe białe kruki dokumentujące obiekty, które dziś już nie istnieją lub całkowicie zmieniły swój wygląd.
Pierwsza część wystawy poświęcona została historii kartki pocztowej i filokartystyce. Zwiedzający mogą dowiedzieć się, że pierwsza oficjalna karta pocztowa pojawiła się w Austro-Węgrzech w 1869 roku, a prawdziwy rozkwit widokówek nastąpił na przełomie XIX i XX wieku. Pocztówki były nie tylko środkiem komunikacji, ale również ważnym narzędziem promocji miast, uzdrowisk i regionów. Dziś stanowią bezcenne źródło wiedzy historycznej i ikonograficznej. Osobna tablica prezentuje fascynujący świat filokartystyki – pasji polegającej na kolekcjonowaniu i badaniu dawnych pocztówek. Autorzy wystawy podkreślają, że stare widokówki pozwalają odtwarzać wygląd dawnych ulic, budynków i przestrzeni miejskich, a także badać zmiany architektoniczne i społeczne zachodzące przez dziesięciolecia.
Centralną część ekspozycji stanowi opowieść o samym Rymanowie-Zdroju – uzdrowisku, którego historia rozpoczęła się 16 sierpnia 1876 roku po odkryciu źródeł mineralnych przez Annę i Stanisława Potockich oraz chemika Tytusa Sławika. Dzięki ich działalności niewielka dolina nad rzeką Tabor przekształciła się w nowoczesny kurort galicyjski odwiedzany przez arystokrację, inteligencję oraz kuracjuszy z całej monarchii austro-węgierskiej. Na tablicach można zobaczyć najważniejsze obiekty dawnego uzdrowiska – zarówno te istniejące do dziś, jak i utracone bezpowrotnie podczas pożarów oraz obu wojen światowych. Szczególne miejsce zajmuje monumentalny Dworzec Gościnny, zwany także kurhausem, będący niegdyś centrum życia towarzyskiego kurortu. To właśnie tutaj odbywały się koncerty, przedstawienia i spotkania elit uzdrowiskowych. Na scenie występowali m.in. Hanka Ordonówna, Adolf Dymsza czy Mieczysław Fogg.
Wystawa prezentuje również niezwykle bogaty świat drewnianej architektury uzdrowiskowej. Zwiedzający mogą podziwiać dawne wille i pensjonaty utrzymane w stylu szwajcarskim, tyrolskim i secesyjnym. Na pocztówkach odnaleźć można takie obiekty jak: „Pod Matką Boską”, „Pod Opatrznością”, „Leliwa”, „Pogoń”, „Pod Gołąbkiem”, „Pod Góralem”, „Zofia”, „Teresa”, „Świtezianka”, „Krystyna” czy „Nagłowice”. Każdy z tych budynków posiada własną historię i był częścią niezwykłego klimatu dawnego kurortu.
Szczególne zainteresowanie wzbudzają tablice poświęcone obiektom, które już nie istnieją. Jednym z nich jest zabudowany drewniany most nad rzeką Tabor z 1896 roku, przypominający elegancki spacerowy krużganek. Uwagę zwraca również transformator z 1930 roku – symbol modernizacji uzdrowiska i wprowadzenia elektryczności do sanatoriów oraz pensjonatów. Autorzy ekspozycji nie zapomnieli także o architekturze sakralnej. Jedna z tablic prezentuje kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika – dawną kaplicę zdrojową wybudowaną w stylu neogotyckim przez rodzinę Potockich dla kuracjuszy odwiedzających uzdrowisko. Dużo miejsca poświęcono również przestrzeni publicznej uzdrowiska – deptakom, parkom, pijalniom wód mineralnych i łazienkom zdrojowym. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądały pierwsze alejki spacerowe, park zdrojowy czy legendarna Pijalnia Wód Mineralnych, która do dziś pozostaje symbolem Rymanowa-Zdroju.
Jedna z najbardziej poruszających części wystawy dotyczy lecznictwa dziecięcego. Zaprezentowano na niej pocztówki przedstawiające I Krajową Kolonię Leczniczą dla dzieci – jeden z pierwszych tego typu ośrodków w Galicji. To właśnie tutaj rozwijano nowoczesne leczenie klimatyczne dzieci już pod koniec XIX wieku. Wystawa ma ogromny walor edukacyjny, gdyż pokazuje nie tylko historię uzdrowiska, ale również przemiany społeczne, kulturowe i architektoniczne zachodzące na przestrzeni ponad 150 lat. Dzięki dawnym pocztówkom uczniowie mogą zobaczyć miejsca, które dziś wyglądają zupełnie inaczej lub zniknęły z krajobrazu regionu.
Ekspozycja „Rymanów-Zdrój na starej pocztówce” to nie tylko lekcja historii, ale także opowieść o pamięci, dziedzictwie i tożsamości regionu. Autorzy wystawy udowodnili, że stare pocztówki są czymś znacznie więcej niż tylko pamiątkami z podróży – są świadectwem epoki i niezwykłym dokumentem czasu. Wystawa już teraz cieszy się ogromnym zainteresowaniem społeczności szkolnej i z pewnością pozostanie jednym z najważniejszych wydarzeń promujących jubileusz powstania Rymanowa-Zdroju.